18η Ετήσια Διάλεξη στη μνήμη του Νίκου Πουλαντζά
Παρασκευή 19 Δεκεμβρίου, 7μμ
Αμφιθέατρο Ινστιτούτου Goethe, Ομήρου 14-16, Αθήνα.
Ομιλητής:Εντουάρντο Καντάβα, καθηγητής Αμερικανικής Λογοτεχνίας & κάτοχος της έδρας Philip Mayhew, Πανεπιστήμιο Princeton.
Τίτλος διάλεξης
Μαθαίνοντας την Ιστορία να Διαβάζει: Η Τριλογία Διαγραφής του Φάζαλ Σέικ
Η διάλεξη έχει ως οδηγό της το πολύτομο φωτογραφικό έργο του Φάζαλ Σέικ (Fazal Sheikh) Η Τριλογία της Διαγραφής (2015). Θέμα του έργου αυτού είναι η σύγκρουση Ισραήλ–Παλαιστίνης και το διαρκές εγχείρημα της ισραηλινής πλευράς να διαγράφει ταυτόχρονα τόσο τη βία που ασκεί σε αυτή τη σύγκρουση όσο και τις ίδιες τις πράξεις διαγραφής. Εξετάζοντας όσα κληροδότησε ο Αραβοϊσραηλινός Πόλεμος του 1948, εικονοποιεί τη δυνατότητα αποκάλυψης του εγχειρήματος διπλής διαγραφής και της αντίστασης σε αυτό. Επιστρατεύοντας θεωρητικά και λογοτεχνικά κείμενα, μεταξύ άλλων, των Βάλτερ Μπένγιαμιν, Μαχμούντ Νταρουίς, Ζακ Ντεριντά, Τζούντιθ Μπάτλερ και Εγιάλ Βάιζμαν, η διάλεξη υποστηρίζει ότι η Τριλογία της Διαγραφής λειτουργεί ως εγχειρίδιο εκπαίδευσης για τo πώς να διαβάζεται η ιστορία σε στιγμές κινδύνου· ένα πολύτιμο και καίριο εργαλείο για την κατανόηση, την ανάλυση και την αντίσταση απέναντι στη συνεχιζόμενη γενοκτονία στη Γάζα.
Ο Εντουάρντο Καντάβα είναι καθηγητής Αμερικανικής Λογοτεχνίας και κάτοχος της έδρας Philip Mayhew στο Πανεπιστήμιο Princeton. Συνεργάζεται επίσης με το Τμήμα Συγκριτικής Λογοτεχνίας, την Αρχιτεκτονική Σχολή, το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών Seeger και το Ινστιτούτο Διεθνών και Περιφερειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου. Ειδικεύεται στην αμερικανική λογοτεχνία και κουλτούρα, τη θεωρία και ιστορία της φωτογραφίας, τη συγκριτική λογοτεχνία, την πολιτική θεωρία και φιλοσοφία, τις τεχνολογίες των μέσων ενημέρωσης, τη θεωρία της μετάφρασης. Έχει γράψει εκτενώς επίσης για την αρχιτεκτονική, τη μουσική, τη δημοκρατία, τον πόλεμο, τη μνήμη και τη λήθη, τις φυλετικές διακρίσεις και τη δουλεία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ιθαγένεια. Είναι συγγραφέας των έργων Emerson and the Climates of History, Words of Light: Theses on the Photography of History (του οποίου η ελληνική έκδοση έχει κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Νήσος με τον τίτλο Λέξεις φωτός. Θέσεις για τη φωτογραφία της ιστορίας), Paper Graveyards (που πρόκειται να κυκλοφορήσει από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης με τον τίτλο Χαρτιά κοιμητήρια), καθώς και –σε συνεργασία με τη Sara Nadal-Melsió– του Politically Red. Έχει επίσης συνεπιμεληθεί τα έργα Who Comes After the Subject?, Cities Without Citizens και The Itinerant Languages of Photography. Αυτή την περίοδο γράφει δύο νέα βιβλία: το Erasures, αφιερωμένο στην Erasure Trilogy του Fazal Sheikh, και το “What Interests Me Has Always Had Its Place There”: Derrida on Palestine, το οποίο εξετάζει τη σκέψη του Jacques Derrida σε σχέση με την Παλαιστίνη.
Τον ομιλητή παρουσιάζει η Μίνα Καραβαντά, αναπληρώτρια καθηγήτρια Λογοτεχνίας και Πολιτισμού, Τμήμα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας, Φιλοσοφική Σχολή ΕΚΠΑ.
Την εκδήλωση προλογίζει η Μαρία Ρεπούση, ιστορικός, διευθύντρια Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς.
Η Μίνα Καραβαντά είναι αναπληρώτρια καθηγήτρια του Τομέα Λογοτεχνίας και Πολιτισμού στο Τμήμα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας, Φιλοσοφική Σχολή ΕΚΠΑ. Το ερευνητικό και διδακτικό της έργο εστιάζει στις μετααποικιακές και αποαποικιακές σπουδές, στη μεταδομιστική θεωρία, στη συγκριτική λογοτεχνία, στη Σύγχρονη και Παγκόσμια Αγγλόφωνη Λογοτεχνία. Η τρέχουσα έρευνά της επικεντρώνεται στη μετανάστευση και στις αποαποικιακές σπουδές. Η υπό έκδοση μονογραφία της τιτλοφορείται Migrations of the Human, Decolonial Subjectivities in the Long Present (Liverpool University Press, 2026). Είναι ιδρυτικό μέλος καθώς επίσης και συνεπιμελήτρια του επιστημονικού περιοδικού Synthesis: an Anglophone Journal of Comparative Literary Studies (https://ejournals.epublishing.ekt.gr/index.php/synthesis).
Εικόνα 1: Ημερολόγιο καταχωρήσεων κατά τη διάρκεια της Νάκμπα, 1948, Αρχείο Οικογένειας Αλ-Άκμπι. Στις συγκεκριμένες σελίδες που αναπαράγονται σε αυτή τη φωτογραφία περιλαμβάνεται η επικοινωνία ανάμεσα στον Παλαιστίνιο Γενικό Κυβερνήτη και τον Κυβερνήτη του Μπιρ-Ασάμπι. Τον πληροφορεί για την πτώση της άμυνας των Αλ-Άκμπι από τον Ισραηλινό στρατό ο οποίος, με είκοσι τανκς, νίκησε την αραβική αντίσταση, κατέλαβε και κατέστρεψε τις αμυντικές θέσεις, κατάσχεσε πυρομαχικά και οπλισμό, σκότωσε και τραυμάτισε πολλούς. © Fazal Sheikh, The Conflict Shoreline, Steidl, 2015.
Εικόνα 2: Παλαιστινιακή πλευρά του διαχωριστικού Τείχους στα περίχωρα της παλαιστινιακής πόλης Ανάτα. © Fazal Sheikh, 2015.
Εικόνα 3: Κυκλική δομή – προσομοίωση οικισμού του εχθρού για στρατιωτικές ασκήσεις σε κλειστή στρατιωτική ζώνη εκπαίδευσης με πραγματικά πυρά © Fazal Sheikh, Desert Bloom, 2011.
Εικόνα 4: Εργασίες φύτευσης για το Δάσος Ambassador εκεί που βρισκόταν το χωριό Βεδουίνων Αμπού Αμπντούν το οποίο εκκενώθηκε και καταστράφηκε τον χειμώνα του 1948. Τη φύτευση οργάνωσε το Εβραϊκό Εθνικό Ταμείο (JNF), υπεύθυνο και για την οργάνωση των εποικισμών © Fazal Sheikh, Desert Bloom, 2011.
